wieszjak.plprawo.wieszjak.pl

Witam! Mam do Was wielką prośbę. Potrzebuję porady z zakresu prawa karnego w związku z utrzymaniem tajemnicy zawodowej (pracuję jako terapeuta)klientki przed przełożonym. To dość specyficzna sytuacja gdyż pracuję w jednej z instytucji pomocy społecznej. W związku z tym, że zobowiązałam się zachować sprawę dla siebie, tak też uczyniłam.
Pracodawca obciąża mnie jednak, iż złamałam przepis 304kpk(chodzi o obowiązek prawny informowania o przestępstwach) w związku z czym grożą mi konsekwencje odpowiedzialności karnej na mocy art.231 kk (prawdopodobnie konsekwencje dyscyplinarne). Egzekwowane to będzie ode mnie gdyż jestem funkcjonariuszem publicznym.

Rzecz w tym, że przestępstwo zostało popełnione wobec mojej klientki (art.197 kk - gwałt), w związku z czym w moim rozumieniu zawiadomienie o przestępstwie zgłasza się na wniosek pokrzywdzonej(wg. art. 304 par.1 kpk). W tym momencie nie widzę zasadności informowania o zajściu instytucji, w której pracuję(podkreślam, że klientka sobie tego nie życzyła). Wiem natomiast, że musiałabym zgłosić przestępstwa ścigane z urzędu np.spowodowanie uszczerbku na zdrowiu, uszkodzenia ciała, pobicie, czyn lubieżny z osobą małoletnią, znęcanie się i narażenie na niebezpieczeństwo.Natomiast zawiadomienie o gwałcie zgłasza się na wniosek pokrzywdzonej.

Co Wy o tym myślicie? Czy dobrze rozumiem przepisy? Czy jednak mogę zostać ukarana jako pracownik instytucji publicznej? Czy ważniejsza w tym momencie była tajemnica zawodowa terapeuty? Piszcie proszę, bo to dla mnie bardzo pilne.

Trochę źle rozumiesz przepisy. Bezwzględny obowiązek zawiadomienia istnieje tylko przy ściśle określonych kategoriach czynów zabronionych, których katalog zapisany jest w art. 240 kodeksu karnego:
- ludobójstwa (art. 118);
- zamachu stanu (art. 127 i 128);
- szpiegostwa (art. 130);
- zamachu na życie Prezydenta RP (art. 134);
- dywersji (art. 140);
- zabójstwa (art. 148);
- sprowadzenia katastrofy (art. 163);
- uprowadzenia statku lub samolotu (art. 166)
- uprowadzenia zakładnika w celu terrorystycznym (art. 252).

Artykuł 304 kodeksu postępowania karnego mówi natomiast, że każdy ma społeczny obowiązek zawiadomienia o przestępstwie ściganym z urzędu. Dotyczy to jednakże wszystkich pozostałych przestępstw, nie wymienionych w art. 240 kk. Społeczny obowiązek staje się obowiązkiem prawnym dla instytucji państwowych i samorządowych, przez co należy rozumieć także każdego pracownika tych instytucji, który wiadomość o takim przestępstwie uzyskał w związku z wykonywaniem czynności zawodowych.

Co do możliwości wybronienia Ciebie przed zarzutem niedopełnienia obowiązków istotna jest dla mnie informacja, czy tajemnica zawodowa obowiązuje Cię na podstawie ustawy?

Ok, dzięki za wyjaśnienie. Owszem tajemnica obowiązuje mnie na podstawie ustawy. Bardziej chodzi tu o powinność instytucji w której pracuję. Mimo to zastanawia mnie fakt zawiadomienia o TYM KONKRETNYM przestępstwie przełożonego. W wyjaśnieniach do kodeksu etycznego terapeuty uzależnień znalazłam taką notę, którą cytuję poniżej:

"Obowiązek zawiadomienia w świetle art. 304 kpk
Przepis art. 304 § 1 kpk nakłada na każdego, kto dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, społeczny obowiązek zawiadomienia o tym prokuratora lub Policję. Przy czym zauważyć należy, iż obowiązek ten podlega ograniczeniom przedmiotowym i obejmuje wyłącznie przestępstwa ścigane z urzędu (np. przestępstwo spowodowania uszczerbku na zdrowiu – art. 156 kk, innego uszkodzenia ciała – art. 157 kk, pobicia art. 158 § 1 kk, narażenia na niebezpieczeństwo – art. 160 kk, czyn lubieżny z osobą małoletnią poniżej lat 15 – art. 200 kk, znęcania się – art. 207 kk), WYŁĄCZONE są natomiast przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego (np. przestępstwo znieważenia z art. 216 kk, naruszenia nietykalności cielesnej z art. 217 kk2) i na wniosek (np. przestępstwo zgwałcenia z art. 197 kk)."

I właśnie o ten przepis mi chodziło. Skoro jest to przestępstwo wyłączone z obowiązku zawiadamiania odpowiednich instytucji, to czy mam obowiązek zgłaszać innym osobom (które i tak nic nie zrobią bez zgody pokrzywdzonej)?

Tak, ja rozumiem że chodzi Ci o powinności instytucji. Proszę o doprecyzowanie informacji o umocowanie prawne tajemnicy Twojego zawodu, gdyż może to mieć fundamentalne znaczenie - takie, że nie być może nie musisz się w ogóle przejmować art. 304 kpk.

Czy to jest ustawa o zawodzie psychologa?

Jestem terapeutą terapii krótkoterminowej, nie obowiązuje mnie ustawa o zawodzie psychologa, bazuję na kodeksie etycznym terapeutów uzależnień oraz Ustawie o pomocy społecznej.

Kodeks etyczny terapeutów uzależnień nie został wprowadzony na podstawie ustawy, bo nie ma jeszcze takiego zawodu. O ile pamiętam, ustawa o niektórych zawodach medycznych jest wciąż w Ministerstwie Zdrowia, nie wpłynęła nawet do Sejmu.

Jeżeli jesteś pracownikiem socjalnym to rzeczywiście jest problem, bo są oni funkcjonariuszami publicznymi i obowiązek z art. 304 kpk jest dla nich obowiązkiem prawnym, a nie społecznym.

W tej sytuacji rzeczywiście pozostaje Ci powoływać się na okoliczność, że przestępstwo zgwałcenia (197 kk) nie jest czynem ściganym z urzędu, co za tym idzie, NIE jest on objęty dyspozycją art. 304 kpk. Nie miałaś zatem obowiązku zawiadamiania.

[quote]Art. 304. § 1. Każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepis art. 191 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.
§ 3. Zawiadomienie o przestępstwie, co do którego prowadzenie śledztwa przez prokuratora jest obowiązkowe, lub własne dane świadczące o popełnieniu takiego przestępstwa Policja przekazuje wraz z zebranymi materiałami niezwłocznie prokuratorowi.[/quote]

Przepraszam, że namieszałem natrętnymi pytaniami, podczas gdy Ty sama od początku wskazywałaś właściwe rozwiązanie. Kwestiami tajemnicy zawodowej szczególnie się interesuję i stąd dociekliwość. :)

w takim przypadku przestępstwo traktujemy jako ścigane z urzędu, a wniosek o ściganie to kwestia istotna ale drugorzędna

~gość napisal(a):

w takim przypadku przestępstwo traktujemy jako ścigane z urzędu, a wniosek o ściganie to kwestia istotna ale drugorzędna

Ściganie z urzędu to taki tryb, w którym organ procesowy jest obowiązany wszcząć postępowanie karne, nawet wbrew woli pokrzywdzonego. Przy trybie wnioskowym ściganie jest uzależnione od decyzji osoby pokrzywdzonej. Dopiero po uzyskaniu zgody pokrzywdzonego postępowanie jest prowadzone "tak jak z urzędu", chyba że pokrzywdzony wycofa wniosek o ściganie, do czego ma prawo. Dlatego tryb ścigania na wniosek jest wyraźnie odróżniany w doktrynie, od trybu ścigania z urzędu.

Dziękuję Ci za odpowiedź. Jak się sprawa wyjaśni za kilka dni, dam znać jak została rozwiązana kwestia tajemnicy zawodowej w moim przypadku. :)

Z tajemnicą zawodową jest taki problem, że dominuje nad społecznym obowiązkiem zawiadomienia, a ustępuje przed obowiązkiem prawnym. Tylko tajemnice niektórych zawodów i nawet nie w każdych okolicznościach, należą do tzw. bezwzględnych zakazów dowodowych, np. tajemnica obrończa (szczególny przypadek tajemnicy adwokackiej), tajemnica spowiedzi.