wieszjak.plprawo.wieszjak.pl

Wyznaczenie obrońcy z urzędu do obrony oskarżonego (lub podejrzanego) to wyraz prawa określanego dawniej „prawem ubogich”. O wyznaczenie obrońcy z urzędu może ubiegać się każdy, kto uprawdopodobni, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Do wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu oskarżony powinien także dołączyć oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym (dostępny w sekretariacie sądu).
Na odmowę ustanowienia obrońcy z urzędu, nawet w wypadku gdy składający wniosek w tej kwestii powołuje się na niemożność poniesienia kosztów obrony, zażalenie nie przysługuje (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Karna
z dnia 10 listopada 2004 r).
Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności, na podstawie których go wyznaczono.
Art. 79 kpk przewiduje również okoliczności, kiedy oskarżony z mocy prawa musi posiadać obrońcę:
- jest nieletni,
- jest głuchy, niemy lub niewidomy,
- zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności,
- gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę,
- w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub jest pozbawiony wolności.

Wniosek o ustanowienie obrońcy z urzędu kierujemy do Prezesa Sądu lub Prokuratora (jeśli obrona z urzędu ma dotyczyć postępowania przygotowawczego) przed którym toczy się sprawa.