wieszjak.plprawo.wieszjak.pl

Każdy z małżonków może samodzielnie decydować o swych sprawach osobistych, jak również o sprawach rodziny, jeżeli nie są to sprawy istotne. Kodeks rodzinny nakłada na małżonków obowiązek wspólnego rozstrzygania o takich istotnych sprawach. Wyklucza decydowanie o istotnych sprawach rodziny przez jedno z małżonków (głowę rodziny), bez zgody drugiego z małżonków.

Istotne sprawy rodziny to takie, które zarówno dotyczą całej rodziny, jak i sprawy, które bezpośrednio dotyczą tylko jednego z jej członków, ale rzutują na sytuację rodziny jako całości. Mogą to być sprawy majątkowe i niemajątkowe. O tym, czy jest to sprawa istotna, decydują jej znaczenie i wpływ na sytuację rodziny, oceniane według obiektywnego kryterium przeciętnej rodziny. Ocena ta w każdym wypadku zależy od konkretnych okoliczności. Ogólnie można powiedzieć, że istotnymi nie są sprawy bieżące, należące do sfery codziennego życia rodziny.

W sytuacjach konfliktowych, w razie braku porozumienia między małżonkami co do istotnych spraw rodziny, każde z nich może zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu.
Sąd jednak nie może ingerować we wszystkie sfery małżonków. Te, które dotyczą ściśle osobistej sfery są wyłączone z władczego rozstrzygnięcia sądu - np. wiążących się z planowaniem przez małżonków potomstwa.
Sprawy o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach rodziny rozpoznawane są w trybie nieprocesowym (art.13 § 1 w zw. z art. 565 § 1 k.p.c.). Właściwy jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania wnioskodawcy, a w braku miejsca zamieszkania - sąd miejsca jego pobytu (art. 507 i 508 § 1 k.p.c.). Postępowanie wszczyna się na wniosek jednego z małżonków. Nie ma przy tym znaczenia, czy małżonkowie pozostają we wspólnym pożyciu, czy też w faktycznej separacji. Przeprowadzenie rozprawy nie jest obowiązkowe (art. 514 § 1 k.p.c.). Jednakże rozstrzygnięcie sprawy może nastąpić dopiero po umożliwieniu złożenia wyjaśnień małżonkowi wnioskodawcy, chyba że jego wysłuchanie nie jest możliwe lub celowe (art. 565 § 1 k.p.c.). Sąd może zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego w celu ustalenia warunków, w jakich żyją małżonkowie (art. 5651 k.p.c.).
Postępowanie w sprawach określonych w art. 24 zd. 2 ma przede wszystkim charakter mediacyjny. W sprawach tych może dojść do porozumienia małżonków, co stanowi swoistą ugodę. W takim wypadku postępowanie ulega umorzeniu (art. 355 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).
Postanowienie sądu wydane na podstawie art. 24 zd. 2 zastępuje wspólne rozstrzygnięcie małżonków o istotnych sprawach rodziny. Postanowienia takie nie podlega jednak wykonaniu w drodze egzekucji.

Wniosek o rozstrzygnięcie o istotnych sprawach rodziny podlega opłacie w kwocie 40 zł.