wieszjak.plprawo.wieszjak.pl

Art. 189 kpc stanowi, że powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Przepis ów ma na celu ochronę praw podmiotowych, ponieważ daje możliwość zarówno pozytywnego, jak i negatywnego rozstrzygnięcia co do zakresu praw i obowiązków jednostek.

Interes prawny musi mieć charakter obiektywny, nie może być oparty wyłącznie na pewnym subiektywnym przeświadczeniu powoda o jego istnieniu. W przypadku, gdy sąd na rozprawie odmówi powodowi posiadania interesu prawnego powództwo zostanie oddalone.
W ramach interesu prawnego dopuszczalne jest występowanie z żądaniem ustalania istnienia praw lub stosunków prawnych majątkowych, jak i tych o charakterze niemajątkowym.
Przyjęcie takiego rozwiązania umożliwia poszerzenie kręgu osób mogących wystąpić z takim wnioskiem również o osoby trzecie bezpośrednio niezwiązane z ustalanym prawem lub stosunkiem prawnym.

W kwestii opłat za wniosek - w zależności od podmiotu występującego z pozwem: ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005 r. Nr 167 poz. 1398).

Przytoczony przykład (o ustalenie istnienia stosunku pracy) – jest zwolniony od opłat