Ustawa stanowi, że jeżeli stwierdzenie okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, zasięga się opinii (art. 193 § 1 k.p.k.). Decyzję o powołaniu biegłego wydaje prokurator i organ dochodzenia w postępowaniu przygotowawczym, a sąd w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Pojęcie wiadomości specjalnych jest bardzo szerokie. Obejmuje swoim zakresem wiadomości z zakresu szczegółowych dyscyplin naukowych, a także wiedzę praktyczną, nabytą w czasie wykonywania określonego zawodu. Nie można uregulować w ustawie ani przewidzieć w praktyce różnorodnych okoliczności, które mogą wymagać wiadomości specjalnych.

Jeżeli w sprawie potrzebne są wiadomości specjalne, to nawet jeżeli sąd uznaje, że sam je posiada, powinno się powołać biegłego z zakresu wiedzy pozwalającej stwierdzić okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Chodzi o to, aby strony miały możliwość ustosunkowania się do tego dowodu i ewentualnie mogły zadać biegłemu pytania ( art. 370 § 1 k.p.k.).

Dopuszczenie biegłego następuje albo na wniosek strony albo z urzędu (decyzja sądu, prokuratora itp.).
Wniosek o dopuszczenie biegłego powinien odpowiadać cechom wniosku dowodowego – a więc określać o biegłego z jakiej specjalności wnioskujemy oraz tezę dowodową (co biegły ma ustalić).