wieszjak.plprawo.wieszjak.pl

Według orzeczenia Sądu Najwyższego z 22 lutego 1966 r., III CR 395/65 (OSNCP 1966, nr 11, poz. 197 z glosą J. Jodłowskiego, PiP 1967, nr 1), jeżeli postępowanie spadkowe po cudzoziemcu dotyczy majątku nieruchomego w Polsce, sprawa należy do wyłącznej jurysdykcji krajowej w myśl art. 1102. Wykładnia art. 1102 i 1108 przyjęta w tym orzeczeniu jest trafna, ale teza została sformułowana zbyt szeroko, gdyż może prowadzić do wniosku, że jeżeli w skład masy spadkowej po obywatelu obcym wchodzi nieruchomość położona w Polsce, to wówczas całe postępowanie należy do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. Jednakże treść art. 1102 § 1 uzasadnia taką jurysdykcję tylko w takim zakresie, w jakim rozstrzygnięcie dotyczy nieruchomości położonej w Polsce (w szczególności w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku).

Jeżeli w skład spadku po cudzoziemcu wchodzi gospodarstwo rolne położone w Polsce, postępowanie spadkowe w zakresie dotyczącym tego gospodarstwa podlega wyłącznej jurysdykcji sądu polskiego (tak SN w orzeczeniach: z 28 maja 1969 r., III CZP 23/69, OSNCP 1970, nr 1, poz. 3 i z 6 marca 1970 r. I CR 3/70, PiP 1971, nr 12). Por. ponadto J. S. Piątowski: Z zagadnień dziedziczenia gospodarstwa rolnego po cudzoziemcu, PiP 1971, nr 12, s. 389 i nast.
Ten kierunek orzecznictwa kontynuuje również Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 12 kwietnia 1982 r., III CZO 8/82 (OSNCP 1982, nr 10, poz. 142), w którym podkreślono, że zasada, w myśl której wymienienie spadkobierców dziedziczących cały spadek według zasad ogólnych i spadkobierców dziedziczących gospodarstwo rolne powinno być zawarte w jednym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku (art. 1066 k.c. i art. 677 k.p.c.), nie ma zastosowania w sytuacji, gdy jurysdykcja sądu polskiego obejmuje jedynie część majątku spadkowego po cudzoziemcu zmarłym za granicą, a mianowicie położone w Polsce gospodarstwo rolne. W takiej sytuacji sąd ogranicza rozstrzygnięcie w przedmiocie nabycia spadku do tej części majątku spadkowego.