Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie zgodnie z art. 12 kc nie posiada zdolności do czynności prawnych. Czynność prawna dokonana przez taką osobę jest nieważna.
Ubezwłasnowolnić całkowicie można osobę, która ukończyła 13 lat, jeżeli na skutek choroby psychicznej, niedorozwoju lub innych zakłóceń (pijaństwa, narkomanii) nie jest w stanie kierować swoim postępowaniem. Dla ubezwłasnowolnionego ustanawia się opiekę – chyba, że osoba ta znajduje się jeszcze pod władzą rodzicielską.
Osoba ubezwłasnowolniona częściowo ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Ważność podejmowanych przez nią czynności zależy od zgody przedstawiciela ustawowego lub kuratora.

Powód ubezwłasnowolnienia powinien być ściśle dostosowany do stopnia upośledzenia osoby. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 stycznia 1977r. wyraził pogląd, że niedopuszczalne jest ubezwłasnowolnienie z powodu choroby psychicznej, jeśli osoba ta jest tylko dotknięta niedorozwojem psychicznym.

O ubezwłasnowolnieniu decyduje Sąd Okręgowy. Regułą w tego typu postępowaniu jest wysłuchanie osoby, która ma być ubezwłasnowolniona. Można odstąpić od wysłuchania jeśli osoba ta znajduje się w takim stanie, że nie sposób nawiązać z nią kontaktu myślowego. Sąd może również skierować osobę na badanie psychiatryczne. Zażalenie na skierowanie takiej osoby na badanie nie przysługuje.

Z wnioskiem o wszczęcie postępowania o ubezwłasnowolnienie może wystąpić :
- małżonek
- krewni w linii prostej oraz rodzeństwo
- przedstawiciel ustawowy

Wpis sądowy od wniosku wynosi 40 zł.

Kto zgłasza taki wniosek o ubezwłasnowolnienie działając w złej wierze lub działając lekkomyślnie – podlega karze grzywny.

Jesteśmy rodzicami niepełnosprawnej córki która ma zaawansowany niedorozwój umysłowy.Sama nie może samodzielnie istnieć, do ubezwłasnowolnienia córki zostaliśmy przez szlachetnych lekarza anestezjologa z Torunia, od mówił nam zabiegu stomatologicznego w znieczuleniu ogólny. Córka ma kwitnącą próchnicę a proces ubezwłasnowolnienia najkrócej trwa pół roku, to w tej sytuacji bardzo długo. Sam się już pogubiłem w tym wszystkim i jak przez to przebrnąć

[quote=~gość] Jesteśmy rodzicami niepełnosprawnej córki która ma zaawansowany niedorozwój umysłowy.Sama nie może samodzielnie istnieć, do ubezwłasnowolnienia córki zostaliśmy przez szlachetnych lekarza anestezjologa z Torunia, od mówił nam zabiegu stomatologicznego w znieczuleniu ogólny. Córka ma kwitnącą próchnicę a proces ubezwłasnowolnienia najkrócej trwa pół roku, to w tej sytuacji bardzo długo. Sam się już pogubiłem w tym wszystkim i jak przez to przebrnąć.Jakie to przykre dla nas rodziców że jesteśmy bez radni wobec przepisów.Dwu krotnie pojechaliśmy do Wojewódzkiego Szpitala Dziecięcego w Toruniu, na leczenie stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym i spuszczono nas po brzytwie.Na dzisiaj byliśmy umówieni na zabieg którego nie wykonano ponieważ nie mamy ubezwłasnowolnienia. Mój wniosek że normalnie żyć jest trudno,tak że zastanawiam się czy udzielanie jakiej kolwiek pomocy nie jest przestępstwem skoro sąd nie wyrazi takiej zgody na udzielanie pomocy