wieszjak.plprawo.wieszjak.pl

W treści uzasadnienia decyzji administracyjnej zawarta jest pewna informacja, która dla jednej ze stron ma istotne znaczenie w kwestii odwoływania się do wyższej instancji. W wyniku tej informacji strona nie odwołuje się. Po realizacji tej decyzji okazuje się, że ta informacja była nieprawdziwa. Decyzja dotyczy przeniesienia kadrowego a informacja w uzasadnieniu dotyczy istnienia pewnego etatu, który faktycznie nie istniał, co jednoznacznie wynikało z dokumentów. Celowo wprowadzono ten zapis, aby zniechęcić do odwoływania się. Czy taka decyzja w świetle prawa jest ważna.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż system weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 702, B. Adamiak, tamże, s. 612- 613, wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 1990 r., IV SA 543/90 z glosą B. Adamiak, J. Borkowskiego - OSP 1992/5/120, wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1988 r., I SA 636/87, ONSA 1988/1/45, E. Mzyk, Wznowienie postępowania administracyjnego, Warszawa - Zielona Góra 1994, s. 23- 24). Uruchomienie trybu stwierdzenia nieważności decyzji i trybu wznowieniowego powoduje odmienne następstwa dla weryfikowanej decyzji i sprawy administracyjnej. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania - skutek ex tunc (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 699). Skoro nie zachodzi pomiędzy dwoma omawianymi trybami postępowania nadzwyczajnego konkurencyjność, pojmowana jako możliwość wyboru drogi weryfikacji decyzji przez stronę, albo przez działający z urzędu organ administracyjny, to tym samym wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. A zatem, strona może równocześnie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Hipotetycznie nie można wykluczyć, że twierdzenie strony o nieważności decyzji okaże się chybione, a uwzględnione zostaną twierdzenia strony o zaistnieniu przesłanek do wznowienia postępowania, i odwrotnie. Dopuszczalność wszczęcia postępowania w tych trybach nie przesądza jakie merytoryczne rozstrzygnięcia zapadną w każdym z tych postępowań.

Nie ulega więc wątpliwości możliwość podważenia zapadłego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jednocześnie w dwóch nadzwyczajnych trybach postępowania, do których należy zarówno wznowienie postępowania administracyjnego, jak i postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zaznaczyć należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania umożliwiającym wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. Usunięcie decyzji z obrotu prawnego w postępowaniu nieważnościowym prowadzi niewątpliwie do bezprzedmiotowości postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną wyeliminowaną z porządku prawnego ze skutkiem ex tunc. Sąd w tej kwestii podziela pogląd SKO wyrażony w zaskarżonej decyzji. Tym niemniej organ ten pominął w postępowaniu odwoławczym wiele istotnych zagadnień, które rzutują na jej legalność.

U podstaw każdego postępowania administracyjnego, w tym także o wznowienie postępowania, leży zasada prawdy materialnej, która została określona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), dalej przywoływany jako "K.p.a." Zgodnie z powołanym przepisem organy administracji mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a następnie do jej załatwienia. Wiąże się to z obowiązkiem zebrania i rozpatrzenia, w sposób wyczerpujący, materiału dowodowego, o czym stanowi art. 77 § 1 K.p.a., gdyż wyłącznie na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego można ustalić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Niedopełnienie przez organ powyższego obowiązku rzetelnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy czyni przedwczesnym dokonywanie subsumcji normy prawa materialnego określającej prawa lub obowiązki strony stosunku administracyjnoprawnego. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie może bowiem doprowadzić do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.

W ocenie Sądu, sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem ustalony przez organy stan faktyczny, będący podstawą zaskarżonej decyzji administracyjnej, budzi uzasadnione wątpliwości, co do swej poprawności.

Podkreślić też trzeba, że ocena zastosowania prawa materialnego determinowana jest przyjęciem prawidłowych ustaleń faktycznych. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie wystąpiły istotne uchybienia procesowe w przedmiocie tychże ustaleń, w szczególności co do właściwego określenia strony niniejszego postępowania administracyjnego o wznowienie postępowania.

Z akt administracyjnych nie wynika, z jakich przyczyn skarżąca spółka AC Sp. z o.o. została uznana przez organ za stronę postępowania o wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006 r. o ustalenie warunków zabudowy na rzecz A Spółki z o.o. dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw na działce nr [...]. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek H.K.. W postanowieniu z dnia [...] marca 2008r. o wznowieniu postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wymieniło AC Sp. z o.o. jako podmiot, na rzecz którego ustalone zostały warunki zabudowy decyzją Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006r. Z analizy akt administracyjnych wynika, że wniosek o wydanie warunków zabudowy dla działki nr [...] złożyła A Sp. z o.o. Z kolei decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 2006r. warunki zabudowy ustaliła dla A Sp. z o.o.

W aktach administracyjnych brak jest materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie na jakiej podstawie organ przyjął, że skarżąca stała się inwestorem oraz z jakich przyczyn pominięto AP Sp. z o.o. - pomimo, że z wniosku tego podmiotu wydana została decyzja będąca przedmiotem postępowania wznowieniowego. Z akt administracyjnych nie wynika również, czy A Sp. z o.o. dla której ustalono warunki zabudowy decyzją Burmistrza z dnia [...] czerwca 2006 r. jest odrębnym podmiotem od A Sp. z o.o., która złożyła wniosek o ustalenie tych warunków, czy też w decyzji omyłkowo został określony podmiot na rzecz którego dokonano ustalenia warunków zabudowy.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie wznowieniowe winno być przeprowadzone zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, w tym w szczególności zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa, stosownie do której organ administracyjny winien dokonać ustaleń zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. W tym celu organ winien określić zakres postępowania wyjaśniającego oraz środki dowodowe niezbędne dla należytego ustalenia stanu rzeczy. Rozwinięciem powyższej zasady jest art. 77 § 1 kpa, stosownie do którego organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego wymaga zaś przeprowadzenia oceny wartości dowodowej każdego dowodu, jak również wskazania, na podstawie jakich dowodów organ poczynił ustalenia faktyczne oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poczynione ustalenia oraz przeprowadzona ocena materiału dowodowego winna przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa).

Zasada prawdy obiektywnej ma fundamentalne znaczenie dla przeprowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego i pozwala dokonać subsumcji faktów uznanych za udowodnione pod właściwą normę prawną, a w konsekwencji ustalenie skutków prawnych tych faktów. Zasada ta nie daje organowi prawa do swobodnej oceny dowodów według dowolnych kryteriów, swoją ocenę organy administracji winny oprzeć o przekonywujące podstawy i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Z przepisów art. 7 i 77 § 1 Kpa jasno wynika, że organ winien postępowanie dowodowe oprzeć na zasadzie oficjalności, a to oznacza, iż zarówno z urzędu winni przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (zob. m. in. NSA z 29 września 1997 roku, sygn. I SA/Wr 700/97; B. Adamiak, J. Borowiak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 404-405).

Zastrzeżenia Sądu dotyczą głównie właściwego oznaczenia strony postępowania. Nie powinno budzić wątpliwości, że w postępowaniu w sprawie wznowienia mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu głównym. Niewątpliwie w okresie między wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej a wszczęciem postępowania o wznowienie postępowania mogą zaistnieć różnorodne sytuacje prawne, na skutek których status strony nabędzie zupełnie inna osoba fizyczna lub prawna niż ta, która występowała w postępowaniu głównym. Wówczas obowiązkiem organu jest poczynienie ustaleń, z których będzie wynikać następstwo prawne tej osoby fizycznej lub prawnej uprawniające do udziału w sprawie w charakterze strony.

Z cała mocą należy stwierdzić, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na to, że AC Spółka z o.o. jest następcą prawnym bądź A spółka z o.o., bądź też A spółka z o.o. Niewątpliwie dowód taki powinien znajdować się w aktach sprawy.

Wobec nie wyjaśnienia tej kwestii w ocenie Sądu oczywistym jest naruszenie przez organy obu instancji fundamentalnej zasady postępowania administracyjnego, czyli spoczywającego na organie obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Wobec wskazanych powyżej istotnych uchybień, kontrola prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego stała się niemożliwa. Nie jest powinnością Sądu, aby wyręczać organy administracji własną oceną materiału zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym i na jej podstawie orzekać w sprawie, nie mając oparcia w analizie całości materiału, dokonanej przez organ odwoławczy. Powyższe braki powodowały, że ustalenie co do uznania za stronę postępowania wznowieniowego AC spółka z o.o musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Rozstrzygnięcie sformułowane w oparciu o takie ustalenie cechuje arbitralność, co z kolei powoduje, iż rozstrzygnięcie nie poddaje się całościowej merytorycznej kontroli sądowej.

Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 200 i art. 152 ww. ustawy orzeczono o kosztach sądowych i wykonalności zaskarżonych decyzji.

W toku ponownego postępowania, organ II instancji kierując się powyższymi wskazaniami uzupełni akta postępowania i stosownie do treści zgromadzonych dowodów wyda ponowną decyzję wyczerpująco motywując swe rozstrzygnięcie

nie pouczuł stronę o przysługującym jej prawie co do możliwości wniesienia środka zaskarżenia-do czego zresztą jest zobowiązany wg. K.p.a. A jeśli tak to kiedy takie odwołanie można złożyć. I to jest sedno sprawy na tym etapie.

Jednakże aby złagodzić te negatywne skutki uchybienia terminu ustawowego do dokonania czynności prawnej ustawodawca wprowadził instytucję przywrócenia przez organ terminu do podjęcia czynności procesowej przez stronę postępowania administracyjnego. Instytucja przywrócenia terminu unormowana jest w art. 58 k.p.a. Z jego treści wynika, iż przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) uzależnione jest od spełnienia przez zainteresowanego czterech przesłanek przywrócenia terminu, które muszą być spełnione kumulatywnie (łącznie), a mianowicie:

1) wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu,
2) uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu.
3) dochowanie przez zainteresowanego zawitego (nieprzywracalnego) terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec od dnia ustania przyczyny uchybienia i wynosi 7 dni;
4) dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin - np. wniesienie odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ).

A skad ty wiesz, że zabrakło pouczenia o prawie do odwłania się?

czy nie należałoby wnieść o jej unieważnienie w trybie art. 156, par. 1 , pkt 5 KPA.

W orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę w pełni podziela, podnosi się, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. obejmuje zarówno niewykonalność faktyczną, jak i prawną. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, kiedy już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, obiektywnie wykluczająca określone działanie (m.in. ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii). Niewykonalność prawna pojawia się wtedy, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które stanowią nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w decyzji. O niewykonalności w tym znaczeniu można mówić również wtedy, gdy wykonanie decyzji wiązałoby się z dokonaniem np. czynu niedozwolonego w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Działanie powodujące szkodę może być zawinione, jak też wynikać z odpowiedzialności za działania innych osób, za skutek działalności z użyciem rzeczy lub sił przyrody (por. pkt 2 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 760/08, Lex nr 477241).

Natomiast nie stanowią powodu niewykonalności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. ani przeszkody ekonomiczne, ani finansowe, ani też trudności techniczne, czy też negatywne nastawienie adresatów decyzji i innych podmiotów do wykonania decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 590/07, Lex nr 484998).

Zatem zaistniała niewykonalność faktyczna, ponieważ już w momencie wydawania decyzji, etat opisany w uzasadnieniu faktycznie nie istniał (struktura organizacyjna). Takiej decyzji oczywiście nie można było wykonać i z tego powodu osobę zatrudniono na zupełnie innym etacie. Odrębną sprawą jest fakt poświadczenia nieprawdy w uzasadnieniu decyzji.
Oczywistym jest, że organ się będzie tłumaczył, że w związku z trudnościami technicznymi, ekonomicznymi, finansowymi, które zaistniały po wydaniu decyzji, nie było możliwości utworzenia etatu i z tego powodu osobę zatrudniono na innym etacie. Ale przecież tych tłumaczeń sąd chyba nie może potraktować poważnie.