Art. 17. Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:
1) w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej,
2) w stosunku do wojewodów - właściwi w sprawie ministrowie,
3) w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określone w pkt 1 i 2 - odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku - organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością,
4) w stosunku do organów organizacji społecznych - odpowiednie organy wyższego stopnia tych organizacji, a w razie ich braku - organ państwowy sprawujący nadzór nad ich działalnością.

SK0. 41/936/RU/2009
Lublin, dnia 23 marca 2009 r.


DECYZJA
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpatrzeniu w dniu 23 marca 2009 r.
przez Skład Orzekający:

1. xxx-przewodniczący, sprawozdawca

2. xxx-członek

3. xxx-członek

odwołania Pana xxx. 24-100 Puławy od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Puławskiego z dnia 10 lutego 2009 r. (KD.5520-015/09) w sprawie skierowania Pana xxx na państwowy egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B
na podstawie art. 138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 114 ust. 4 w związku z ust. l pkt 2 lit. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.)
orzeka uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji skierował Pana xxx na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii B, bez oznaczenia terminu złożenia powyższego egzaminu państwowego. W uzasadnieniu zaznaczył, że postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Puławach z dnia 29 grudnia 2006 r. (1 Ds 1273/06) zatrzymano strome posiadane prawo jazdy, natomiast w wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2009 r. (XI Ka 1009/08) stwierdzono, że ustały przyczyny uzasadniające zatrzymanie prawa jazdy, a oskarżony został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu. Okres pozbawienia prawa jazdy przekroczył wiec 2 lata. W obszernym odwołaniu Pan xxx wskazał, że w przypadku stwierdzenia w postępowaniu przygotowawczym lub sądowym, że zdarzenie, na podstawę którego nastąpiło zatrzymanie prawa jazdy, nie miało miejsca, nie powinno się wyciągać negatywnych konsekwencji w postaci skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Pismo procesowe strony zostało bogato zilustrowane literaturą przedmiotu i orzecznictwem sądowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje:

Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 114 ust.4 w związku z ust. 1 pkt 2 lit. Prawa o ruchu drogowym, a wynika niego, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok, zaś dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. Zgodnie z orzecznictwem sądowym przesłanką do orzeczenia przez właściwy organ administracji publicznej obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest fakt pozbawienia prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok i „nie chodzi tu o fizyczna utratę prawa jazdy w postaci dokumentu, lecz o pozbawienie tego prawa i możliwości posługiwania się wskutek wydania jednego z orzeczeń przewidzianych prawem. Jest nim również środek zapobiegawczy w postaci postanowienia prokuratora."' (wyrok NSA dnia 25 maja 1998 r., II SA 437/98, LEX nr 41674). Nie jest więc uzasadniony pogląd, że warunkiem koniecznym skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest uprzednie orzeczenie przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Z powyższego przepisu wynika, że uprawnienie do kierowania pojazdami w zakresie danej kategorii prawa jazdy powinno zostać odebrane na podstawie indywidualnego aktu stosowania prawa wydanego w oparciu o przepis ustawy, zaś nie jest tu istotne, czy legalne pozbawienie uprawnienia przez prokuratora wywołało skutek w postaci wyroku skazującego danego kierowcę i orzekającego dodatkowo zakaz prowadzenia pojazdów na okres dłuższy niż jeden rok. Wyjątkiem jest tutaj sytuacja, w której prokurator wydał postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy i po upływie okresu dłuższego niż jeden rok sąd powszechny uniewinnił kierowcę od zarzucanego mu czynu i nakazał zwrot prawa jazdy. Skoro zapadł wyrok oczyszczający kierowcę z zarzucanego mu czynu, nie można wówczas przyjąć, że postanowienie prokuratora zostało wydane zgodnie z ustalonymi okolicznościami faktycznymi i w zgodzie z prawem. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Puławach z dnia 4 stycznia 2007 r. (l Ds. 1273/06) zostało zatrzymane stronie prawo jazdy, odebrane w dniu 29 grudnia 2006 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w Puławach- VI Wydział Grodzki - z dnia 21 sierpnia 2008 r. (VI K 669/07) Pan xxx został uniewinniony od zarzutu kierowania samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości. Apelacja prokuratora została uznana za oczywiście bezzasadna i wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 r. (XI Ka 1009/08) Sąd Okręgowy w Lublinie utrzymał w mocy wyrok uniewinniający oraz równocześnie zwrócił stronie prawo jazdy. Należy wiec przyjąć, że skoro prawomocnym wyrokiem sądu oczyszczono danego kierowcę od zarzutu prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, to zarzuconego mu czynu nie popełnił, a wcześniej zastosowane przez właściwe organy państwa środki zapobiegawcze nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Racje ma odwołujący się, iż uniewinnienie go w procesie karnym nie powinno pociągać za sobą konsekwencji w postaci skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanego prawa jazdy w trybie postępowania administracyjnego.
Natomiast bez znaczenia dla wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest okoliczność umorzenia postępowania karnego przez sąd powszechny z powodu przedawnienia orzekania, gdyż bezwzględny zakaz wydania wyroku skazującego nie podważa w: żadnej mierze zasadności wydania przez prokuratora postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy, bowiem są to orzeczenia autonomiczne, wydawane w różnych stadiach postępowania karnego (tak też wyrok NSA z dnia 26 maja 1999 r., II SA 785/99, LEX nr 46291). W konsekwencji powyższego należy przyjąć, że Pan xxx nie ma ustawowego obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, mimo zatrzymania mu prawa jazdy postanowieniem prokuratora na okres dłuższy niż jeden rok. Decyzja jest ostateczna.
Stronie służy skarga na niezgodność decyzji z prawem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Skargę wnosi się za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w dwóch egzemplarzach.

Art. 63. § 1. Na poczet orzeczonej kary zalicza się okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, zaokrąglając do pełnego dnia, przy czym jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności równa się jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, dwóm dniom kary ograniczenia wolności lub dwóm dziennym stawkom grzywny.
§ 2. Na poczet orzeczonych środków karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2--3, zalicza się okres rzeczywistego stosowania odpowiadających im rodzajowo środków zapobiegawczych, wymienionych w art. 275 lub 276 Kodeksu postępowania karnego.

Art. 39. Środkami karnymi są:
1) pozbawienie praw publicznych,
2) zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej,
2a) zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi,
2b) obowiązek powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, zakaz kontaktowania się z określonymi osobami lub zakaz opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu,
3) zakaz prowadzenia pojazdów,
4) przepadek ,
5) obowiązek naprawienia szkody,
6) nawiązka,
7) świadczenie pieniężne,
8) podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Art. 275. § 1. Tytułem środka zapobiegawczego można oddać oskarżonego pod dozór Policji, a oskarżonego żołnierza - pod dozór przełożonego wojskowego.
§ 2. Oddany pod dozór ma obowiązek stosowania się do wymagań zawartych w postanowieniu sądu lub prokuratora. Obowiązek ten może polegać na zakazie opuszczania określonego miejsca pobytu, zgłaszaniu się do organu dozorującego w określonych odstępach czasu, zawiadamianiu go o zamierzonym wyjeździe oraz o terminie powrotu, a także na innych ograniczeniach jego swobody, niezbędnych do wykonywania dozoru.

Art. 276. Tytułem środka zapobiegawczego można zawiesić oskarżonego w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazać powstrzymanie się od określonej działalności lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów.

Art. 417. Zaliczeniu na poczet orzeczonej kary podlega również okres tymczasowego aresztowania odbytego przez oskarżonego w innej sprawie, w której postępowanie toczyło się równocześnie, a zapadł w niej prawomocny wyrok uniewinniający, umorzono postępowanie albo odstąpiono od wymierzenia kary.

Art. 420. § 1. Jeżeli wyrok nie zawiera rozstrzygnięcia co do przepadku, zaliczenia tymczasowego aresztowania, zatrzymania lub środków zapobiegawczych wymienionych w art. 276 albo dowodów rzeczowych, sąd orzeka o tym postanowieniem na posiedzeniu.
§ 2. Jeżeli sąd nieprawidłowo zaliczył okres tymczasowego aresztowania na poczet orzeczonej kary, stosuje się odpowiednio przepis § 1.
§ 3. Strony mają prawo wziąć udział w tym posiedzeniu. Oskarżonego aresztowanego sprowadza się na posiedzenie tylko wtedy, gdy prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne.
§ 4. Na postanowienia, o których mowa w § 1 i § 2, przysługuje zażalenie.

Art. 29. (28) § 1. Zakaz prowadzenia pojazdów wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3 lat.
§ 2. Orzekając zakaz prowadzenia pojazdów określa się rodzaj pojazdu, którego zakaz dotyczy.
§ 3. Zakaz, o którym mowa w § 1, obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia. Orzekając zakaz nakłada się obowiązek zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany. Do chwili wykonania tego obowiązku okres, na który orzeczono zakaz, nie biegnie.
§ 4. Na poczet zakazu prowadzenia pojazdów zalicza się okres zatrzymania prawa jazdy lub innego dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdu.

Art. 82. § 1. (28) Po wysłuchaniu głosów stron sąd sporządza wyrok na piśmie. Przepisy art. 409-411, 413 § 1, art. 418 § 1 i 3, art. 418a, art. 419, 422-424 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
§ 2. Wyrok skazujący powinien zawierać także:
1) dokładne określenie przypisanego obwinionemu czynu oraz jego kwalifikację prawną,
2) rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych, a w razie potrzeby co do zaliczenia na poczet zakazu prowadzenia pojazdów okresu zatrzymania dokumentu stwierdzającego uprawnienie do ich prowadzenia oraz zaliczenie okresu zatrzymania na poczet wymierzonej kary aresztu lub grzywny.
§ 3. Okres zatrzymania zalicza się na poczet wymierzonej kary aresztu i kary ograniczenia wolności, przyjmując jeden dzień zatrzymania, z zaokrągleniem do pełnego dnia, za równoważny jednemu dniowi kary aresztu i dwóm dniom kary ograniczenia wolności, a na poczet grzywny - przyjmując za równoważny grzywnie w wysokości 200 zł.
§ 4. Jeżeli obwiniony jest osobą czasowo przebywającą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo nie ma na nim stałego miejsca zamieszkania lub miejsca stałego pobytu, można orzec natychmiastową wykonalność wyroku skazującego, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że jego wykonanie będzie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Orzeczenie takie podlega wykonaniu z chwilą wydania.
§ 5. (29) W wypadku wskazanym w § 4 sąd:
1) wobec osoby czasowo przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zarządza zatrzymanie jej paszportu lub innego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy, na czas do stawienia się do wykonania kary lub uiszczenia grzywny w terminie 3 dni, pod rygorem wykonania zastępczej kary aresztu, którą na wypadek nieuiszczenia grzywny w terminie orzeka, stosując odpowiednio przepis pkt 3,
2) wobec osoby niemającej stałego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, skazanej na karę aresztu, zarządza natychmiastowe osadzenie jej w zakładzie karnym,
3) wobec osoby, o której mowa w pkt 2, skazanej na karę grzywny, orzeka zastępczą karę aresztu, przyjmując 1 dzień aresztu za równoważny grzywnie od 20 zł do 150 zł, przy czym kara zastępcza nie może przekroczyć 30 dni aresztu; zarządza ponadto, na wypadek nieuiszczenia grzywny w terminie 3 dni, natychmiastowe wykonanie kary zastępczej.

Art. 84. § 1. Jeżeli w wyroku nie rozstrzygnięto lub rozstrzygnięto wadliwie o zaliczeniu na poczet kar lub środków karnych okresów, o których mowa w art. 82 § 2 pkt 2, albo odnośnie dowodów rzeczowych, sąd rozstrzyga o tym postanowieniem na posiedzeniu. Nie można jednak orzec przepadku przedmiotów.
§ 2. Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie. W razie złożenia apelacji, zażalenie to rozpoznaje łącznie z apelacją właściwy sąd odwoławczy.

Zawsze można zwrócić się do sądu o wydanie postanowienia w tym przedmiocie.