Często w języku potocznym każde zdarzenie na drodze określa się mianem „wypadku”. W języku prawniczym należy odróżnić jednak takie zdarzenia drogowe, które powodują tylko szkody materialne (uszkodzenie pojazdów) lub niewielkie obrażenia na ich uczestników (naruszające czynności narządów ciała na okres poniżej 7 dni) – czyli kolizje drogowe oraz takich zdarzeń w których uczestnik ponosi śmierć, trwałe kalectwo lub obrażenia ciała opisane w art. 157 § 1 kk – czyli wypadek drogowy.

Odpowiedzialność sprawcy wypadku komunikacyjnego została stypizowana w art. 177 kk. Zgodnie z tym przepisem:
Art. 177. § 1. Kto, naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli następstwem wypadku jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu, sprawca
podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, ściganie przestępstwa określonego w § 1 następuje na jej wniosek.

Wypadek komunikacyjny może nastąpić w trzech strefach: w ruchu lądowym, w ruchu wodnym lub w ruchu powietrznym. Ruchem lądowym jest zarówno ruch drogowy, jak i kolejowy. Do ruchu kolejowego doktryna zalicza również ruch kolejek linowych. Przez ruch wodny należy rozumieć ruch statków i innych obiektów w każdej strefie wodnej (na morzach jak i wodach śródlądowych) oraz również ruch pod powierzchnią wody. Ruchem powietrznym jest ruch odbywający się w obrębie atmosfery ziemskiej.

Definicji „ruchu” należy zaś poszukiwać w prawie o ruchu drogowym. Według powołanej ustawy przepisy o ruchu drogowym stosuje się nie tylko na drogach publicznych, ale również w strefie zamieszkania. Generalnie chodzi więc o takie miejsca, w których może odbywać się ruch nieokreślonej liczby pojazdów. Przez miejsce, w którym „odbywa się ruch pojazdów ogólny czy lokalny” należy rozumieć wyłącznie drogi, tj. wydzielone, przystosowane do komunikacji pasy ziemi łączące poszczególne miejscowości lub punkty terenowe - jest rzeczą oczywistą, że takim miejscem nie jest podwórko prywatnego domu mieszkalnego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 1976 r. VII KZP 11/76)

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lutego 1993 r. (III KRN 254/92) przedstawił również definicję pojazdu mechanicznego w ruchu lądowym. Zgodnie z powołanym orzeczeniem
pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym jest każdy pojazd drogowy lub szynowy napędzany umieszczonym na nim silnikiem, jak również maszyna samobieżna i motorower. Nie są pojazdami mechanicznymi rowery zaopatrzone w silnik pomocniczy o pojemności nie przekraczającej 50 cm3 pod warunkiem, że zachowają wszystkie normalne cechy charakterystyczne budowy umożliwiające ich zwykłą eksploatację jako rowerów.

„Zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym” wynikają z art. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym, który jest przepisem abstrakcyjnym i nie zawiera zamkniętego katalogu właściwego zachowania się. Zgodnie z tym przepisem uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie. Obowiązek ten stosuje się odpowiednio do osoby znajdującej się w pobliżu drogi, jeżeli jej zachowanie mogłoby pociągnąć za sobą skutki, o których mowa w tym przepisie. Jeżeli uczestnik ruchu lub inna osoba spowodowała jednak zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, jest obowiązana przedsięwziąć niezbędne środki w celu niezwłocznego usunięcia zagrożenia, a gdyby nie mogła tego uczynić, powinna o zagrożeniu uprzedzić innych uczestników ruchu.

Zasady bezpieczeństwa ruchu mogą być naruszone umyślnie albo nieumyślnie. Umyślne naruszenie zasad bezpieczeństwa zachodzi wtedy, gdy sprawca świadomie postępuje wbrew zakazom lub nakazom, nieumyślne zaś, gdy dokonanie określonego manewru jest wynikiem błędnej oceny sytuacji istniejącej w ruchu (wyrok SN z dnia 19 października 1976 r., Rw 273/76, OSNKW 1976, nr 12, poz. 153).

Istotą odpowiedzialności z art. 177 kk jest powstanie skutku w postaci obrażeń ciała. Doktryna posługuje się trzema typami wypadków drogowych:
ciężki wypadek komunikacyjny: ma miejsce wówczas, gdy skutkiem naruszenia zasad bezpieczeństwa jest śmierć innej osoby albo ciężki uszczerbek na jej zdrowiu
średni wypadek komunikacyjny: ma miejsce wówczas, gdy jego skutkiem jest wywołanie u innej osoby obrażeń ciała, o jakich mowa w art. 157 § 1 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, inne od przewidzianych w art. 156 § 1, trwające dłużej niż 7 dni).
lekki wypadek komunikacyjny: ma miejsce wówczas, gdy skutkiem naruszenia zasad bezpieczeństwa jest wywołanie u innej osoby obrażeń ciała o jakich mowa w art. 157 § 2 (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia, trwające krócej niż 7 dni).

Art. 177 kk obejmuje jedynie odpowiedzialność za ciężki i średni wypadek komunikacyjny. Sąd Najwyższy w uchwale z 18 listopada 1998 r. (I KZP 16/98, OSNKW 1998, nr 11-12, poz. 48) uznał: „Nie popełnia przestępstwa, kto naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała lub rozstrój zdrowia trwające nie dłużej niż siedem dni”. Zdaniem Sądu Najwyższego czyn taki stanowi wykroczenie z art. 86 k.w.